|
کاربرد |
عدد جرمی |
عدد اتمی |
نماد شیمیایی |
نام عنصر |
|
در گذشته برای کشتی های هوایی و بالون ها استفاده می شد.برای تولید شعله های جوشکاری و نیز به عنوان سوختی برای به جلو راندن و در مدار قرار دادن موشک ها به کار می رود.در ترکیب آب و بسیاری از ترکیبات آلی یافت می شود،پس وجود آن همراه آب برای ادامه بقا روی زمین ضروری است. |
1 |
1 |
H |
هیدروژن |
|
هلیم دومین عنصر فراوان جهان می باشد.به این دلیل که بعد از هیدروژن سبک ترین عنصر است، برای پرکردن کشتی های هوایی و بالون های هواشناسی یا تفریحی استفاده می شود.همچنین برای تولید هوای مصنوعی با اکسیژن ترکیب می شود و در اختیار غواصان آب های عمیق قرار می گیرد.به خاطر بی اثر بودن آن در صنایعی که از اکسایش باید دوری شود،همچون جوشکاری و فرایند های فلز شناختی استفاده می شود.و به حالت مایع چون در بین تمام مایعات شناخته شده کم ترین نقطه جوش را دارد،در بررسی و تحقیق روی خواص مواد در دماهای بسیار پایین به کار می رود. |
4 |
2 |
He |
هلیم |
|
در آلیاژهای سبک به کار می رود. مثلا" در قطعات هواپیما که وزن کم و استحکام و سختی عوامل ضروری هستند استفاده می شود.در صنعت شیشه برای لعاب های شفاف سرامیک به کار می رود.در برخی باتری ها به صورت روغن لیتیم یافت می شود.ترکیب های نمک لیتیم برای درمان بیماری افسردگی موثر است.اکسید آن به عنوان نم کش(جاذب الرطوبه) عمل می کند.مقادیر اندک آن در آب معدنی دیده می شود. |
7 |
3 |
Li |
لیتیم |
|
یکی از مواد اصلی تشکیل دهنده سنگ های قیمتی از جمله زمرد- زمرد کبود- بریل و مرگانیت می باشد.برای تولید آلیاژهای سبک و در عین حال پردوام با نیکل و مس ترکیب می شود، که در هواپیما و موشک ها و غیره استفاده می گردد.آلیاژ بریلیم و فولاد فلزی فوق العاده ارتجاعی است که برای تولید فلزهای مقاوم استفاده می شود.در دستگاه های اشعه ایکس و در رآکتورهای اتمی به عنوان تنظیم کننده(رگلاتور)نوترون می باشد که به صورت سرامیک اکسید بریلیم به خاطر دوام زیاد در برابر دماهای بسیار بالا به کار می رود. |
9 |
4 |
Be |
بریلیم |
|
بور به علت نافلز بودنش به عنوان نیمه رسانا در میکروالکترونیک ها و همچنین برای جذب نوترون در رآکتورهای هسته ای و ذره شمارها کاربرد دارد.اسید بوریک(جوهر بوره)به شکل بلور یا محلول به عنوان یک ضدعفونی کننده ملایم در پمادهای طبی به کار می رود.در تولید شیشه های مقاوم در برابر گرما،لعاب های چینی شیشه ای و مواد مقاوم در برابر شعله(مواد نسوز) نیز استفاده می شود.بوره یک کانی ذوب شدنی و حاوی بور است که در پودرهای لباسشویی به عنوان نرم کننده و در لحیم کاری به عنوان گدازآور و از مواد سازنده کودهای شیمیایی است. |
11 |
5 |
B |
بور |
|
کربن در ساختار هر مولکول آلی وجود دارد و به همین دلیل در بدن تمامی موجودات زنده یافت می شود.الماس سخت ترین ماده شناخته شده با درجه سختی 10 که بسیار زیبا و گرانبهاست و گرافیت که فوق العاده نرم است از عنصر کربن ساخته شده اند.سوخت های فسیلی از جمله زغال سنگ و نفت خام حاوی ترکیبات کربنی و سوخت های کربنی فراوانی هستند.از این عنصر برای عمریابی و تعیین قدمت فسیل ها و اشیاء باستانی استفاده می شود. |
12 |
6 |
C |
کربن |
|
در ترکیبات معدنی و آلی بسیاری وجود دارد.نیترات پتاسیم (شوره) در ساختن باروت و به عنوان نگه دارنده برای نمک سود کردن گوشت استفاده می شود.نیترات سدیم یکی دیگر از ترکیبات نیتروژن در تولید مواد منفجره همچون تی ان تی به کار می رود.نیترات های موجود در خاک برای این که گیاهان بتوانند پروتئین و مولکول های اسید نوکلئیک مورد نیاز خود بسازند،ترکیب های حیاتی محسوب می شوند.
|
14 |
7 |
N |
نیتروژن |
|
فراوان ترین عنصر در پوسته زمین است.در بسیاری از ترکیب ها و کانی ها یافت می شود.تقریبا" 21 درصد حجم هوا و33 درصد از اتم های آب را تشکیل می دهد.بدون اکسیژن هیچ موجودی زنده نخواهد ماند.ازون شکلی از مولکول های اکسیژن در لایه بالایی جو زمین را در برابر تابش پرتو فرابنفش خورشید محافظت می کند.در ساخت فولاد،جوشکاری و در پزشکی و تولید مواد شیمیایی دیگر به کار می رود |
16 |
8 |
O |
اکسیژن |
|
در ترکیب کانی هایی از جمله فلوئوریت و کریولیت یافت می شود. فلوراید ها نمک های فلوئور می باشند که به منظور جلوگیری از پوسیدگی دندان به آب آشامیدنی و خمیر دندان ها افزوده می شود. فلوئوریت و فلوسپارکانی های شیشه ای و نیمه قیمتی فلوئورید کلسیم هستندکه در رنگ هایی از جمله آبی، بنفش،سبز و زرد یافت می شوند. ترکیبات فلوئور در تولید برخی پلاستیک ها از جمله تفلون (PTFE) و کلروفلوئوروکربن (CFC) به کار می رود.ترکیب اخیر همان گازی است که در یخچال ها استفاده می شده است یا می شود. |
19 |
9 |
F |
فلوئور |
|
گسترده ترین و آشناترین کاربرد نئون در لامپ های تبلیغاتی نئونی است که نور جذاب قرمز-نارنجی را ایجاد می کند.از نئون در لیزرهای گازی نیز استفاده می شود. |
20 |
10 |
N |
نئون |
|
نمک معمولی ترکیب سدیم کلراید است که به مقدار فراوان در آب دریا یافت می شود.در لامپ های بخار سدیم و برای انتقال گرما در رآکتورهای هسته ای به کار می رود.هیدروکسید سدیم یا سود سوزآور یک باز خورنده است که در تولید صابون و مواد پاک کننده استفاده می شود.بی کربنات سدیم همان جوش شیرین است که در نوشابه های گازدار و پخت نان و کپسول های آتش نشانی استفاده دارد.کربنات سدیم یا قلیاب در تولید صابون ومواد پاک کننده دیگر و شیشه استفاده می گردد.گلوتامات مونوسدیم ماده بلورین سفید رنگی است که برای بهتر کردن طعم پروتئین ها در برخی غذاها به کار می رود. |
23 |
11 |
Na |
سدیم |
|
از اکسید منیزیم به خاطر خاصیت بازی آن در داروهای ضد اسید معده استفاده می شود. در تولید آجرهای عایق در کوره ها نیز کاربرد دارد، زیرا بسیار پایدار و در برابر گرما مقاوم می باشد.از فلز منیزیم به خاطر ماهیت آتش زای آن در لامپ فلش ها و ترقه ها و وسایل آتش بازی استفاده می شود.همچنین در آلیاژهای مستحکم و سبک که در هواپیماها و موشک ها استفاده می شود کاربرد دارد.از نظر زیستی مقادیر اندک آن برای حیات حیوانات و گیاهان ضروری است.در بدن حیوانات و انسان نقش استخوان سازی و کنترل سوخت وساز و تبدیل پروتئین ها،چربی ها و شکرها به انرژی را بر عهده دارد. در گیاهان از مواد سازنده کلروفیل است.سولفات منیزیم هیدراته(آب دار) روان کننده ای است که به آن نمک اسپوم می گویند و به عنوان مسهل مورد استفاده قرار می گیرد. |
24 |
12 |
Mn |
منیزیم |
|
آلومنیوم با عناصر دیگری همچون منیزیم،منگنز،مس و سیلیسیم آلیاژهای پر دوام و سختی را شکل می دهد.آلیاژهای آلومنیوم در زمینه های مختلف فناوری به کار گرفته شده اند، از ساخت هواپیما گرفته تا وسایل و ظروف آشپز خانه، قوطی های حاوی نوشیدنی ها و لوله های خمیر دندان. |
27 |
13 |
Al |
الومنیوم |
|
سیلیسیم ماده اصلی کانی های بسیاری از جمله دُرکوهی(کوارتز)، گرانیت، فلدسپات و شن که نتیجه فرسایش کانی های مذکور است می باشد.از ترکیبات آن در مقیاس گسترده در تولید شیشه های ساختمان ها استفاده می شود.به خاطر نیمه رسانا بودنش در آلیاژها، باتری های خورشیدی و ترانزیستورها به کار می رود.گروهی از پولیمرهای مصنوعی با نام عمومی سیلیکون از سیلیسیم تهیه می شود که به صورت نوعی لاستیک و ژل در پیوند عضو مصنوعی کاربرد دارد.تراشه های سیلیسیمی که ورقه های کوچک سیلیسیم خالص هستند در مدارهای میکروالکترونیک به کار می آیند.
|
28 |
14 |
Si |
سیلیسیم |
|
این عنصر به سه شکل فسفر سیاه و سفیدو قرمز دیده می شود.فسفر سفید فوق الغاده فعال و سمی می باشد که ماده اصلی بمب های فسفری را تشکیل می دهد.فسفر قرمز به اندازه فسفر سفید فعال نیست و غیر سمی می باشد که از آن در پرتو درمانی و به عنوان ردیاب استفاده می شود. در تولید کودهای شیمیایی به کار می رود و برای رشد سالم ریشه های گیاهان ضروری است.فسفولیپیدها ماده اصلی غشاء سلولی هستند.از اسید فسفریک در تولید صابون و انواع کودها استفاده می گردد.فسفر قرمز بازهم در تولید حشره کش ها، کبریت ها، وسایل آتش بازی و آلیاژهای فولاد استفاده می شود. |
31 |
15 |
P |
فسفر |
|
از گوگرد در حالت خالص و ترکیبی به شیوه های گوناگونی استفاده می شود.از دی اکسید گوگرد که گازی بد بو است به عنوان ضد عفونی کننده و نگهدارنده استفاده می شود.اسید سولفوریک مایعی فوق العاده خورنده است که در باطری ماشین ها، تولید کودها، مواد منفجره، مواد شوینده، بنزین و رنگ های جوهری کاربرد دارد.داروهای گوگردی تحت عنوان سولفونامید برای درمان عفونت های باکتریایی و از ترکیب دیگرش به نام سولفون متان برای هیپنوتیزم کردن استفاده می شود. گوگرد در تهیه لاستیک و ترکیب های قارچ کش نیز به کار می رود. مس سولفات تثبیت کننده رنگ است که سطح فلزات را برای آب کاری و رنگ زنی آماده می کند.
|
32 |
16 |
S |
گوگرد |
|
یکی از عناصر تشکیل دهنده نمک خوراکی است.از آشناترین کاربردهای آن ضد عفونی کردن آب برای نوشیدن و استحمام است.به عنوان ماده سفید کننده برای خمیر چوب و ضد عفونی کننده برای مصارف خانگی کاربرد دارد.در تولید کلروفوم که یک داروی بیهوشی است و هم در درمان سرفه مناسب است استفاده می شود.پلاستیک ها و آفت کش های گوناگون نیز از ترکیبات کلر تهیه می شوند. |
35/5 |
17 |
Cl |
کلر |
|
آرگون به خاطر بی اثر بودنش می شود از آن برای نگهداری عناصر فعال استفاده کرد،زیرا از اکسید شدن آن ها جلوگیری می کند.همچنین در پر کردن لامپ ها به خاطر جلوگیری از اکسید شدن افروزه ها هنگام ملتهب شدن کاربرد دارد. این گاز جریان برق را هدایت می کند، پس می توان از آن در لامپ های لوله ای و لیزرهای آرگون استفاده کرد.در نوعی جوشکاری معروف به جوشکاری قوسی آلومینیم هم استفاده می گردد.
|
40 |
18 |
Ar |
آرگون |
|
ترکیب های پتاسیم دارای کاربدهای عدیده ای هستند. کربنات پتاسیم و هیدروکسید پتاسیم که هر دو را پتاس می نامند، در تولید خمیر دندان، مواد شوینده و پاک کننده و تولید شیشه به کار می روند.از برمید پتاسیم در عکاسی و به عنوان داروی مسکن در پزشکی استفاده می شود. کلرات پتاسیم در تولید مواد منفجره، مواد ضد عفونی کننده و سفید کننده کاربرد دارد. از سیانید پتاسیم نیز در عکاسی استفاده می شود. تارتریت هیدروژن پتاسیم از مواد به کار رفته در بکینگ پودرها، روغن های لحیم کاری و مسهل ها می باشد. نیترات پتاسیم نیز از مواد اولیّه باروت، کودها و نگهدارنده های مواد غذایی است.محلول پرمنگنات پتاسیم به عنوان ماده ضد عفونی کننده و گندزدا استفاده می شود. |
39 |
19 |
K |
پتاسیم |
|
این عنصر از لحاظ زیستی در محکم و سالم ماندن دندان ها، ناخن ها و استخوان ها و نیز تنظیم ضربان قلب نقش حیاتی بازی می کند.ماده اصلی سنگ آهک و سنگ گچ است و در نوعی سیمان معروف به سیمان پرتلند به صورت گچ یا آهک پخته شده یا خاک رس به کار می رود. |
40 |
20 |
Ca |
کلسیم |
|
تاکنون کاربرد تجاری نداشته است.در پزشکی به عنوان ماده ردیاب رادیواکتیو استفاده می شود و گاهی یکی از مواد متشکله باتری های قابل شارژ قلیایی نیکل می باشد.
|
45 |
21 |
Sc |
اسکاندیم |
|
این عنصر در برابر خوردگی و تیره شدن بسیار مقاوم است و به این دلیل فلز ارزشمندی در تهیه آلیاژهای فولاد و دیگر آلیاژهای تخصصی می باشد که استحکام و وزن کم و نقطه ذوب بالا را دارند.این آلیاژها در قطعات هواپیما، فضاپیما و موشک به کار می روند.اکسید تیتانیم پودری سفید تا خاکستری است که به عنوان پودر رنگ در رنگ ها،لوازم آرایشی، کاغذ و لعاب های شیشه ای به کار می رود. کاربرد تخصصی تر آلیاژهای تیتانیم را در پزشکی می توان دید.به جای استخوان در بدن و از ورقه های آن برای پر کردن حفره های جمجمه استفاده می شود.در ترمیم مفاصل اصلی بدن مانند لگن و شانه به دو شکل گوی و حفره کاربرد دارد. |
48 |
22 |
Ti |
تیتانیم |
|
در آلیاژهای فولاد استفاده می شود و قدرت کشش پذیری و مقاومت گرمایی بیش تری را فراهم می کند. |
51 |
23 |
V |
وانادیم |
|
به دلیل جلای درخشان و زیبایی که دارد برای آب کاری اجسام فولادی و آهنی بسیار مورد پسند است. کروکویت یک پودر قرمز رنگ با ارزش برای نقاشی رنگ روغن است که حاوی کروم می باشد.رنگ سبز سنگ های قیمتی زمرّد به خاطر وجود کروم در آن ها است. کروم یک ماده اصلی تشکیل دهنده فولاد ضد زنگ می باشد. |
52 |
24 |
Cr |
کروم |
|
در ترکیب با آهن برای تولید آلیاژهای فولاد استفاده می شود که به عنوان یک ماده پاک کننده و نیز استحکام بخش عمل می کند.صنایع شیمیایی از منگنز برای تولید رنگ، کود و به عنوان یک ماده افزودنی به بنزین استفاده می کنند. دی اکسید منگنز یکی از مواد سازنده باتری های خشک است. در بدن انسان به استخوان سازی ، سوزاندن گلوکز و تولید دوپامین انتقال عصب در مغز کمک می کند. |
55 |
25 |
Mn |
منگنز |
|
ماده فوق العاده مفیدی در ساختن ابزار آلات، اسلحه و قطعات دستگاه ها می باشد.آهن برای ساختن فولاد می تواند با عناصر گوناگونی ترکیب شود.زمانی که با عناصر نافلز از جمله کربن، سیلیسیم، گوگرد یا فسفر ترکیب شود، فولاد به وجود آمده دیگر به معنای دقیق کلمه آلیاژ نیست. آلیاژهای واقعی فولاد شامل عناصر فلزی از جمله نیکل، کروم، منگنز، وانادیم و مولبیدن می باشد . |
56 |
26 |
Fe |
آهن |
|
مصری ها و بابلی ها و سومری های باستان کانی های غنی از کبالت را برای تولید شیشه های آبی رنگ استفاده می کردند. آبی کبالت یا نمک کبالت امروزه نیزبه صورت یک پودر رنگ شفاف در رنگ های نقاشان استفاده می شود. کبالت از مواد تشکیل دهنده |
59 |
27 |
Co |
کبالت |
|
نیکولیت که ترکیبی از نیکل و آرسنیک است برای تولید فولاد ضد زنگ که در نمای ساختمان ها به کار می رود و فولادهای دیگر برای کاربردهای تخصصی استفاده می شود. آب نیکل کاری به صورت الکترولیتی روی سطوح صورت می پذیرد و آن ها را از زنگ زدگی و پوسیدگی محافظت می کند. نیکل فلزی است که به زودی جلای خود را از دست نمی دهد و تیره نمی شود به همین خاطر فلزی مورد پسند برای ساختن آلیاژهای ضرب سکه به شمار می رود. آلیاژ نیکل-نقره که اندکی روی و مس را هم دارد برای ساختن ظروف غذاخوری و جواهرآلات به کار می رود. |
59 |
28 |
Ni |
نیکل |
|
نخستین فلزی است که به طور گسترده برای تولید اسلحه به کار گرفته شد. در سال 2000 الی 500 پیش از میلاد مسیح در بریتانیا ، مس چنان پرمصرف بود که این دوران را به عصر مس نام نهادند.مس رسانای بسیار مناسبی برای گرما و الکتریسیته می باشد و به علاوه چکش خوار و در برابر زنگ زدن مقاوم است به همین دلیل امروزه نیز در سطح وسیعی برای گرمایش مرکزی و سیم کشی از آن استفاده می شود. برنج که آلیاژی از مس و روی است نیز کاربردهای زیادی دارد. در طول هزاران سال در سرتاسر دنیا از مس و الیاژهای آن در تولید سکه و دیگر نشانه ها استفاده شده است. امروزه از مقادیر فراوان مس برای آب دادن قطعات آهنی و فولادی استفاده می شود. |
63/5 |
29 |
Cu |
مس |
|
کاربرد روی به عصر مفرغ برمی گردد که در آن دوران به صورت آلیاژ با مس یعنی آلیاژ برنج استفاده می شد. آلیاژهای دیگر آن عبارتند از نقره آلمانی، مفرغ توپ، مفرغ فسفر. از روی در سطح گسترده ای برای گالوانیزه کردن آهن و فولاد استفاده می شود، که این عمل با الکترولیز صورت می گیرد و فلزات مذکور را در برابر خوردگی محافظت می کند. کالامین پودر صورتی رنگی است که از اکسید روی و اکسید آهن تشکیل شده و در لوسیون ها و پمادها برای التیام کهیر و دیگر ناراحتی های پوستی به کار می رود. کلرید روی ترکیب سمّی، دانه دانه و سفید رنگی است که به عنوان ماده نگه دارنده ، ماده ای برای مومیایی کردن، روغن لحیم کاری، قابض و ماده ضد عفونی کننده استفاده می شود. اکسید روی به صورت پودر سفید برای رنگ ها، لوازم آرایشی، شیشه و جوهرها استفاده می شود. پماد روی نیز که دارای مصارف پزشکی است اکسید روی را در ترکیب با وازلین و پارافین در بر می گیرد.
|
65 |
30 |
Zn |
روی |
|
به شکل بلورهای آرسنید گالیم به عنوان ماده نیمه رسانا برای میکروالترونیک ها به کار می رود، زیرا خیلی بهتر از سیلیسیم الکترون ها را منتقل می کند.در برخی لیزرها و دماسنج ها نیز به کار می رود. |
70 |
31 |
Ga |
گالیم |
|
این عنصر در تولید وسایل نیمه رسانا همچون مقاومت های میکروالکترونیک و یکسوکننده ها بسیار ارزشمنداست.
|
72/5 |
32 |
Ge |
ژرمانیم |
|
آرسنیک فوق العاده سمّی است اما مقادیر کنترل شده آن مصارف پزشکی دارد. علاوه بر تولید حشره کش ها و علف کش ها، در لحیم ها و آلیاژهای خاصی نیز از آن استفاده می شود. به علّت شبه فلز بودن دارای خواصی می باشد که آن را برای تولید مواد نیمه رسانا برای میکروالکترونیک ها مناسب می سازند. کاربردهای پیچیده تر آن در وسایل آتش بازی و به صورت ماده ای لیزری در ترکیب آرسنید گالیم می باشد.
|
75 |
33 |
As |
آرسنیک |
|
فراوان ترین آلوتروپ سلنیم جامد بلورین خاکستری رنگی است که خاصیت نیمه رسانایی دارد. اگر در برابر نور قرار بگیرد رسانایی برقی آن افزایش می یابد و به همین خاطر برای استفاده در چشم های الکتریکی و باتری های خورشیدی و دستگاه های کپی بسیار مناسب می باشد. در تغذیه پستان داران یک عنصر کم نیاز ضروری محسوب می شود. از برخی ترکیب های قرمز رنگ آن برای رنگ کردن شیشه و لعاب استفاده می شود. |
79 |
34 |
Se |
سلنیم |
|
برم می تواند ترکیبات آلی و معدنی را شکل دهد که هر کدام کاربردهای گوناگونی دارند.یک رنگ جوهری به نام بنفش تیسین یک ترکیب آلی برمید است که به صورت مصنوعی تولید می شود. ترکیبات برم به راحتی در برابر نور تغییر می یابند و به همین دلیل از آن ها در فیلم های عکاسی استفاده می شود.
|
80 |
35 |
Br |
برم |
|
برای پر کردن لامپ های فلورسنت و انتشار نور سفید استفاده می شود.ایزوتوپ کریپتون یکی از فراورده های رآکتورهای هسته ای است.کاربردهای دیگر آن در لیزرها و دریچه های الکترونیکی قلب که با فشار هوا کنترل می شوند می باشد.
|
84 |
36 |
Kr |
کریپتون |
|
در چشم های الکترونیکی و انواع شیشه به کار می رود.سابقا" در دریچه های الکتریکی نیز استفاده می شد.در تعیین قدمت کانی ها هم کاربرد دارد. |
85.5 |
37 |
Rb |
روبیدیم |
|
ایزوتوپ های رادیو اکتیو این عنصر در رآکتورهای هسته ای به کار می رود.استرانسیم موجود در زباله های هسته ای پرتوزا و در نتیجه سرطان آور می باشد.چون نمک های استرانسیم هنگام سوحتن شعله قرمز خاصی تولید می کند، از آن ها در آتش کاری و مشعل ها استفاده می شود.
|
87.5 |
38 |
Sr |
استرانسیم |
|
اکسید ایتریم یا ایتریا در توری های التهابی چراغ ها به کار می رود.ایتریم در آلیاژهای فولاد مقاومت در برابر خوردگی را افزایش می دهد.کاربرد دیگر آن در لامپ تصویر تلوزیون و مانیتور می باشد. برخی لیزرها و سرامیک های ابر رسانا نیز حاوی ایتریم هستند. یکی از ایزوتوپ های آن معروف به ایتریم 90 کاربرد پزشکی جالبی دارد. سوزن های دارای این ایزوتوپ به وسیله تشعشع، دقیقا" عصب های انتقال دهنده درد را در نخاع از بین می برند. |
89 |
39 |
Y |
ایتریم |
|
سنگ نیمه قیمتی زرگون، سیلیکات زیرکونیم با مقادیر متغیر ناخالصی می باشد که مجموعه ای از رنگ ها شامل رنگ های سبز، آبی، خاکستری و قهوه ای مایل به قرمز را به وجود می آورد. زیرکالوی آلیاژی از زیرکونیم همرا با کروم، نیکل و قلع می باشد. از زیرکونیم در رآکتورهای هسته ای و دستگاه های صنایع شیمیایی به عنوان پوشش محافظ استفاده می شود. پودر اکسید زیرکونیم به عنوان پودر رنگ سفید، کاتالیزگز، ماده نسوز و ماده صیقل دهنده کاربرد دارد. |
91 |
40 |
Zr |
زیرکونیم |
|
کاربرد اصلی تجاری آن به عنوان یکی از مواد اصلی سازنده فولاد ضد زنگ و آلیاژ های مورد استفاده برای تولید اجزای دقیق و مقاوم در برابر حرارت در هواپیماها و موتور موشک ها می باشد. |
93 |
41 |
Nb |
نیوبیم |
|
به خاطر نقطه ذوب بالایی که دارد برای ترکیب با آهن در تولید فولادهای آلیاژی سخت فوق العاده مناسب است. و همچنین در افروزه لامپ ها( سیم ملتهب شونده ) کاربرد دارد. |
96 |
42 |
Mo |
مولیبدن |
|
از محصولات شکافت هسته ای اورانیوم بوده و در ستارگان نیز شناسایی شده است. ایزوتوپ تکنسیم 99 به عنوان ردیاب در پرتو درمانی استفاده می شود. |
97 |
43 |
Tc |
تکنسیم |
|
به خاطر مقاومت ویژه ای که در برابر خوردگی و از جلا افتادن نشان می دهد، یکی از فلزهای گروه پلاتین محسوب می گردد. با عناصر فلزی دیگر آلیاژ می شود و سختی و مقاومت حرارتی آن ها را برای کاربردهایی نظیر کنتاکت های الکتریکی افزایش می دهد. در برخی فرایند های شیمیایی خاص نیز نقش کاتالیز گر را ایفا می کند. از ترکیب های آن به صورت پودر رنگ در شیشه و لعاب های شیشه ای استفاده می شود. |
101 |
44 |
Ru |
روتنیم |
|
این عنصر بسیار سخت است و اگر با پلاتین و پالادیم آلیاژ شود استحکام آن ها را بالا می برد. به پلاتین شباهت دارد و خواصی چون مقاومت در برابر از جلا افتادن وخوردگی را از خود نشان می دهد. رودیم در ابزارهای جواهر سازی، آبکاری و در ترموکوپل ها به کار می رود. |
103 |
45 |
Rh |
رودیم |
|
ماده ای سفید-نقره ای ف شکل پذیر و چکش خوار است. به سادگی از جلا نمی افتد و خورده نمی شود. با طلا و پلاتین آلیاژهای مخصوص ساختن تجهیزات جراحی و جواهرآلات به وجود مکی آورد. در مبدل های کاتالیستی و آب کاری نیز استفاده می شود. |
106.5 |
46 |
Pd |
پالادیم |
|
یک عنصر فلزی پرارزش ، درخشنده و در برابر خوردگی مقاوم می باشد. همچنین چکش خوار و بسیار شکل پذیر است که می تواند با عناصر فلزی دیگر ترکیب شده و آلیاژهای بسیار مفیدی را تولید کند که در جواهرسازی، لوازم آشپزخانه ، سکه و کنتاکت های الکتریکی استفاده می شود زیرا نقره رسانای بسیار کارآمدی برای گرما و الکتریسیته می باشد.این ویژگی نقره را گزینه مناسبی برای آب کاری می سازد. برمید نقره پودر زرد رنگی است که در معرض نور تیره می شود و به خاطر همین ویژگی به صورت گسترده در لایه های نازک عکس ها به کار می رود.نیترات نقره که ماده بلورین سفید رنگی است نیز چنین خاصیتی دارد، به علاوه در پزشکی ماده ضد عفونی کننده و ماده بند آمرنده خون محسوب می شود.کلرید نقره که بلوری سفید رنگ است نیز کاربرد یکسانی با برمید نقره دارد. نقره در ملغمه هایی که برای پر کردن دندان به کار می روند و همچنین در لحیم نقره استفاده می شود.یکی دیگر از کاربردهایی مهم نقره به همراه مس و طلا در فناوری الکترونیک است. زیرا علاوه بر اینکه رسانای خوبی هستندفغیر فعال نیز می باشند. به عنوان مثال در یک کامپیوتر می توان هر سه این عناصر را به صورت بخشی از مدارهای کوچک و بزرگ یافت. |
107/87 |
47 |
Ag |
نقره |
|
از کادمیم در برخی آلیاژها و لحیم های خاص برای فراهم آوردن خواص اصطکاک پایین و مقاومت خستگی بالا استفاده می شود. در آب دادن برخی فلزات فعال از جمله اهن به کار می رود. از ترکیب آن با نیکل برای تولید باتری های کادمیم- نیکل استفاده می شود. زرد کادمیم نام دیگری برای سولفید کادمیم است ، یک ترکیب نامحلول با رنگ زرد تیره که به عنوان پودر رنگ در نقاشی مورد استفاده قرار می گیرد. در لامپ تصویر تلویزیون ها و رآکتورهای هسته ای و به صورت ماده تثبیت گر در تولید برخی پلاستیک ها به کار می رود. |
112 |
48 |
Cd |
کادمیم |
|
فلزی نرم، چکش خوار، و در عین حال مقاوم در برابر ساییدگی است. این خواص آن را روکش مناسبی می سازد برای قطعاتی که از مواد دیگر ساخته شده اند. همچنین در آلیاژهای با نقطه ذوب پایین برای کاربردهای تخصصی و نیز در صنعت آینه سازی برای به وجود آوردن سطح آینه ای بسیار عالی به کار می رود. گاهی در وسایل نیمه رسانا برای میکرو الکترونیک ها و نیز به عنوان ماده ترکننده برای شیشه استفاده می شود.
|
115 |
49 |
In |
ایندیم |
|
قلع که اجزای سازنده آلیاژهای برنز و پیوتر می باشد در صنایع نخستین (عصر مفرغ )نقش مهمی را بازی می کرده است. اما در سال های اخیر در تولید قوطی ها و ظروف دیگر به کار رفته است. در واقع پوشش نازک ی روی ورقه های آهن یا فولاد است که از آن ها در برابر خوردگی حفاظت می کند. می توان قلع را به تنهایی به کار برد یا به صورت آلیاژ با سرب برای ساختن فویل(کاغذ آلومنیم) استتفاده کرد. از کلرید قلع دو ظرفیتی به عنوان احیا کننده شیمیایی و برای روکش کاری قلعی با استفاده از الکترولیز استفاده می شود. کلرید قلع در کوره ذوب شده و روی شیشه قرار می گیرد تا یک پوشش رسانای الکتریکی به وجود آورد. اکسید قلع (پودر سیاه) و دی اکسید قلع ( پودر سفید) در فرایندهای شیمیایی گوناگون برای تولید سرامیک و لوازم ارایشی به کار می رود. |
119 |
50 |
Sn |
قلع |
|
چون رسانای ضعیفی برای گرما و الکتریسیته است، جزء سازنده مناسبی در مواد نیمه رسانای میکروالکترونیک ها می باشد. از سختی و شکنندگی این عنصر به عنوان ویژگی هایی مطلوب برای کاربرد عملی در آلیاژ فلزهایی که خیلی چکش خوار یا نرو هستند استفاده می شود. به خصوص وجود آنتیموان در ترکیب آلیاژهای سرب بسیار مفید است. |
122 |
51 |
Sb |
آنتیموان |
|
عنصری شکننده است که می توان استحکام و سختی آن را با افزودن مقدار کمی سرب بهبود بخشید و از این محصول برای ساختن لوله و روکش کابل استفاده می شود. از تلوریم در وسایل نیمه رسانا و به عنوان کاتالیزگر برای شکست گرمایی اجزای نفت خام به کار می رود.در برخی فولادها برای افزایش حالت پذیری آن ها و از ترکیب های تلوریم به عنوان پودر رنگ های شیشه ای آبی- قهوه ای استفاده می شود.
|
127/6 |
52 |
Te |
تلوریم |
|
ید عنصری ضروری برای سلامت بدن است. زیرا از مواد تشکیل دهنده هورمون تیروکسین می باشد که در درست کار کردن غده تیروئید نقش اساسی دارد. یدوفورم ، بلوری مایل به زرد است که از حرارت دادن ید با الکل به دست می آید و ماده ای ضد عفونی کننده است. نمک یدید نقره حساس به نور بوده و در عکاسی استفاده می شود. |
127 |
53 |
I |
ید |
|
در لامپ ها و لیزرها و لامپ های قوسی کاربرد دارد. در فلاش های سرعت بالای عکاسی نیز به کار می رود. نوسان الکتریکی با تحریک الکتریکی اتم های زنون تابش خیره کننده روشنی را به وجود می آورد. علاوه بر این ها در لامپ های چشمک زن، لامپ های باکتری کش و اتاقک های حباب به کار می رود. |
131 |
54 |
Xe |
زنون |
|
در تولید چشم های الکتریکی کاربرد دارد و ایزوتوپ 137 آن در درمان سرطان به کار گرفته می شود.
|
133 |
55 |
Cs |
سزیم |
|
باریم چون اشعه ایکس را از خود عبور نمی دهد در معاینه پزشکی دستگاه گوارش بسیار مفید است. سولفات باریم به صورت معلق (سوسپانسیون) در مایعی غلیظ خورده می شود. این مایع سطح لوله گوارش را می پوشاند. با بررسی اشعه ایکس، سولفات باریم با توجه به شکلی که پذیرفته هرگونه ناهنجاری را آشکار می سازد. کاربردهای دیگر آن در آلیاژها، پودر رنگ های شفاف و در مواد تشکیل دهنده قسمت آتش زای کبریت می باشد. |
137 |
56 |
Ba |
باریم |
|
این عنصر نرم، چکش خوار و بسیار شکل پذیر است.و به همین خاطر ماده مناسبی است برای استفاده در آلیاژهایی که کاربردهای تخصصی در الکترونیک دارند. مورد استفاده دیگر آن در آلیاژهایی است که با ساییده یا خراشیده شدن بلافاصله جرقه می زنند یا آتش می گیرند.همچون آتش زنه فندک ها. وقتی که با شیشه ترکیب می شود ویژگی شکست نور مطلوبی به لنز دوربین ها می بخشد. |
139 |
57 |
La |
لانتان(لانتانیم) |
|
در اثر اصطکاک آتش می گیرد و به همین دلیل از حمله آلیاژهای آتش زنه (سنگ فندک) و به عنوان هسته الکترودهای کربنی در لامپ های قوسی و در سوخت های هسته ای و در تولید شیشه نیز به کار می رود. |
140 |
58 |
Ce |
سریم |
|
این عنصر در الکترودهای کربنی مورد استفاده در لامپ های قوسی به کار می رود. نمک های این عنصر که سبز رنگ اند در رنگ کردن شیشه و لعاب های شیشه ای استفاده دارد. |
141 |
59 |
Pr |
پرازئودیمیم |
|
برخی نمک های این عنصرسرخ رنگ اند و در شیشه ها و لعاب ها استفاده می شوند. کاربرد دیگر آن در لیزر می باشد. |
144 |
60 |
Nd |
نئودیمیم |
|
از پرمتیم در رنگ های فسفری درخشان استفاده می شود. این عنصر منبعی از پرتوهای ایکس نیز می باشد. همچنین از اجزای سازنده باتری های هسته ای مورد استفاده در هواپیماها ست. |
145 |
61 |
Pm |
پرومتیم |
|
این عنصر چند کاربرد تجاری دارد. در صنعت به صورت کاتالیزگر برای واکنش های شیمیایی خاص به کار می رود. همچنین در لامپ های قوسی کربنی و به عنوان کند ساز در رآکتورهای هسته ای کاربرد دارد. از بلورهای فلوئورید کلسیم که ساماریم به آن افزوده شده باشد در لیزرهای فوق العاده قدرتمند که قادر به برش فلزات هستند استفاده می شود. آلیاژهای ساماریم و کبالت، آهن ربای دائمی بسیار قوی به حساب می آیند. |
150 |
62 |
Sm |
ساماریم |
|
در آلیاژهای گوناگون و در پوشش لامپ تصویر تلوزیون های رنگی کاربرد دارد. ایزوتوپ های آن به عنوان جاذب نوترون در راکتورهای هسته ای به کار می روند. |
152 |
63 |
Eu |
یوروپیم(اروپیم) |
|
این عنصر در برخی قطعات الکتریکی و آلیاژهایی که برای تحمل دمای بسیار بالا طراحی شده اند به کار می رود. در ضمن جاذب نوترون بسیار خوبی است و به همبن خاطر ماده مهمی در رآکتورهای هسته ای محسوب می شود. |
157 |
64 |
Gd |
گادولینیم |
|
در برخی مواد نیمه رسانا استفاده می شود. از ترکیبی به نام بورات تربیم سدیم در لیزرها استفاده می گردد. اکسید تربیم به عنوان فعال کننده فسفرهای سبز موجود در لامپ تصویر تلوزیون های رنگی به کار می رود. |
159 |
65 |
Tb |
تربیم |
|
کاربردهای فراوانی دارد از جمله در لیزر، لوح های فشرده و سیستم های کنترل رآکتورهای هسته ای به عنوان جذب کننده نوترون. در برخی فولادهای ضد زنگ خاص که نیاز به خواص دیسپروزیم باشد به کار می رود. |
162/5 |
66 |
Dy |
دیسپروزیم |
|
کاربرد تجاری زیادی ندارد اما ترکیبات آن به خاطر خواص مغناطیسی بالا کاربردهای تخصصی در الکترونیک و صنایع مهندسی یافته اند. |
165 |
67 |
Ho |
هولمیم |
|
در آلیاژ پهای بخصوصی برای این که عناصر دیگر از جمله وانادیم را سخت تر و قابل استفاده تر سازد استفاده می شود. اکسید آن نیز به صورت پودر رنگ صورتی در شیشه و لعاب های شیشه ای به کار می رود. در سال 1987 در دستگاه تقویت کننده ارسال اطلاعات از طریق کابل های فیبر نوری مورد استفاده قرار گرفت. ارسال اطلاعات از طریق کابل های فیبر نوری به وسیله یون های اربیم که در افروزه های شیشه ای جمع شده اند صورت می گیرد. این یون ها با پرتو فروسرخ تحریک می شوند و پالس های انرژی از خود گسیل می دهند و به این ترتیب پیام های نوری ارسال شده را تقویت می کنند. |
167 |
68 |
Er |
اربیم |
|
ایزوتوپ تولیم170 به عنوان منبع الکترون در دستگاه های اشعه ایکس قابل حمل استفاده می شود. از این عنصر در لامپ های قوسی نیز استفاده می گردد. |
169 |
69 |
Tm |
تولیم |
|
در تولید فولادهای ویژه، آلیاژهای خاص و سرامیک ها به کار می رود. |
173 |
70 |
Yb |
ایتربیم |
|
کاربردهای تجاری اندکی در صنایع شیمیایی دارد. در برخی فرآیندها به عنوان کاتالیزگر به کار می رود، مثلا" به عنوان کنشگر برای شکست گرمایی مولکول های نفت خام و تبدیل آن ها به مولکول های کوچک تر برای استفاده در فرآورده های پتروشیمیایی همچون پولیمرها، مواد پاک کننده، حلال ها و کودهای شیمیایی. |
175 |
71 |
Lu |
لوتسیم |
|
هافنیم به عنوان یک جاذب نوترون خوب شناخته شده است و به این دلیل در میله های کنترل در رآکتورهای هسته ای به عنوان کند کننده به کار می رود. در تولید افروزه های لامپ ها نیز کاربرد دارد. |
178/5 |
72 |
Hf |
هافنیم |
|
تانتال در برابر خوردگی اسیدها مقاومت بسیاری از خود نشان می دهد. می شود آن را به صورت سیم های نازک درآورد که در این حالت هم بسیار سخت و در برابر گرما مقاوم باقی می ماند. از این رو برای برخی کاربردهای الکتریکی خاص که حرارت و لرزش حرف اول را می زنند، همچون افروزه های چراغ اتومبیل ها، فوق العاده مناسب باشد. از این عنصر برای ساختن آلیاژهای مقاوم در برابر خوردگی برای تجهیزات جراحی، شیمیایی و دندان پزشکی و همچنین در موتور موشک ها و رآکتورهای هسته ای استفاده می شود. تانتال در یک سو کند کننده خازن ها و به عنوان کاتالیز گر برای تولید کائوچوی مصنوعی به کار می رود. |
181 |
73 |
Ta |
تانتال |
|
این عنصر به خاطر سختی و نقطه ذوب بالا برای تولید آلاژهای مورد استفاده در قطعاتی که نیاز به نقطه ذوب بالا یا استحکام زیاد و معمولا" هر دوی این خواص را دارند، بسیار مطلوب می باشد. تنگستن در بین عناصر فلزی بالاترین نقطه ذوب را داراست. از سولفید تنگستن به عنوان روغن استفاده می شود. فولادهای تنگستن از آهن به اضافه تنگستن، کروم و کربن ساخته می شوند. تنگستن فولاد را سخت تر و قابل انعطاف تر و دیر گداز تر می شازد. از کربید تنگستن در ابزارهای برش با سرعت بالا همچون سرمته های سنگ تراشی استفاده می شود. افروزه های لامپ های تنگستنی از جنس تنگستن می باشد که با جریان الکتریکی گرم و نهایتا" ملتهب می گردد. نمک های تنگستن در صنایع چرم سازی و در تولید رنگ به کار گرفته می شوند.سر مته های دندان پزشکی، از جنس کربید تنگستن می باشد. |
184 |
74 |
W |
تنگستن |
|
چون نقطه ذوب بالایی دارد برای آلیاژ شدن با عناصر فلزی دیگر برای کاربردهای تخصصی مناسب است. از آلیاژهای آن در ترموکوپل ها و کنتاکت های الکتریکی که حرارت بالای آن ها هر عنصر دیگری را ذوب می کند، استفاده می شود.
|
186 |
75 |
Re |
رنیم |
|
از آن به عنوان کاتالیزگر شیمیایی و برای ساختن آلیاژهای مقاوم در برابر خوردگی و حرارت برای نوک خودکارها و افروزه لامپ ها استفاده می شود. |
190 |
76 |
Os |
اوسمیم(اسمیم) |
|
ایریدیم در حالت خالص بسیار سخت و شکننده است، همین ویژگی ها به آلیاژهای آن خواص مطلوبی می بخشد وباعث می شود بتوان از آن ها به عنوان قطعات با دقت بالای ساعت ها، ابزارهای جراحی، نوک خودکارها، کنتاکت های الکتریکی و غیره استفاده کرد. |
192 |
77 |
Ir |
ایریدیم |
|
برخی کاربردهای آن عبارتند از جواهرسازی و ابزارهای دندان پزشکی و جراحی. کاربردهای تجاری دیگر آن برای سیم های دارای مقاومت الکتریکی، الکترودها، ترموکوپل ها و آهن رباهاست.در مبدل های کاتالیستی که در لوله های اگزوز اتومبیل ها وجود دارند نیز به کار می رود.
|
195 |
78 |
Pt |
پلاتین |
|
علاوه بر این که برای جواهرآلات استفاده می شود، از زمان های دور به خاطر کمیاب، زیبا و مقاوم بودنش به عنوان پول رایج بین المللی استفاده شده است. می توان ان را با چکش کاری به صورت ورقه های فوق العاده نازک در آورد و برای تزئین اشیایی چون قاب عکس و مجسمه استفاده کرد. در صنعت کاربردهای گوناگون مهمی دارد.از ورقه های نازک آن به صورت کلوئیدی برای رنگ زدن شیشه ها استفاده می شود. در الکترونیک، جاهایی که کنتاکت های بدون خورندگی ضروری است نیز استفاده می گردد.در پزشکی برای ساختن دندان به کار می رود. در حالی که ایزوتوپ 198 آن به دلیل این که نیمه عمر نسبتا" بی خطر 2/7 روزه دارد برای پرتو درمانی استفاده می شود. |
197 |
79 |
Au |
طلا |
|
سابقا" از جیوه برای جدا سازی طلا و نقره از کانی ها و به عنوان پوشش انعکاسی آینه ها استفاده می شد.آلیاژ آن با فلزهای دیگر را ملغمه گویند. از ملغمه جیوه- نقره در دندان پزشکی برای پر کردن دندان استفاده می شود. از این عنصر در حالت خالص در دماسنج ها، فشارسنج ها و کلیدهای سیال استفاده می شود. از بخارهای سمی ناشی از حرارت دادن جیوه در لامپ |
200/5 |
80 |
Hg |
جیوه |
|
بسیار سمی است و از ترکیب سولفید تالیم به عنوان آفت کش استفاده می شود. زیرا بی رنگ و بی بو است و حشرات آن را می خورند. برخی از ترکیب های ان در تولید عینک های طبی و شیشه های ضد پرتو فروسرخ مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین در دستگاه های شناسایی پرتو فروسرخ و اجزای الکترونیکی به کار می رود. |
204 |
81 |
Tl |
تالیم |
|
فلزی نرم است که استحکام کمی دارد و نقطه ذوب آن پایین است به همین دلیل به راحتی می توان با آن اشیاء سودمندی را ساخت. به خصوص زمانی که با عناصر دیگر به صورت آلیاژ درآمده باشد. پوتر آلیاژی از سرب و قلع است که گاهی مس و آنتیموان هم به آن افزوده می شود. در گذشته برای ساختن وسایل آشپزخانه از جمله سینی و ظروف مخصوص نوشیدنی ها بسیار به کار می رفته است. با ابی که از لوله های سربی نوشیده می شود به صورت یک سم تجمع پذیر وارد بدن می شود، اما به صورت آلیاژ، بی خطر در نظر گرفته می شود. باتزی ها، مخصوصا" باتری های وسایل نقلیه، مقادیر زیادی سرب مصرف می کنند. همچنین در سقف سازی و لوله کشی که در آن ها سرب به ترتیب به صورت ورقه ای و لحیم به کار می رود. این عنصر سپر محافظ مناسبی برابر تشعشعات می باشد و از این رو برای محافظت کارمندان بیمارستان ها در برابر اشعه ایکس و به عنوان پوشش رآکتورهای هسته ای استفاده می شود. سابقا" از سرب به عنوان ماده ضد انفجار در بنزین و از تترااتیل سرب برای بهسوزی آن استفاده می شد.
|
207 |
82 |
Pb |
سرب |
|
از آن برای ساختن آلیاژهایی با نقطه های ذوب بسیار پایین استفاده می شود که در کلیدهای گرمایی بازگشت ناپذیر برای شبکه های آب فشان به کار می رود. هنگامی که به حالت جامد و سخت در می آید یا منجمد می شود بر حجم ان افزوده شده و منبسط می گردد. به همین دلیل به عنوان ماده اولیه مفیدی برای الیاژهای مخصوص قالب گیری قطعات ظریف همچون جواهرات به کار می رود. همچنین در ترکیبات نامحلولی که موارد استفاده آن ها درمان ناخوشی هایی چون زخم معده یا صدمات پوستی است کاربرد دارد. بیسموت بیش ترین اثر ترموالکتریک را داراست و از این رو به عنوان جزئی از ترموکوپل(گرماجفت)ها که کارشان سنجش دما است به کار می رود. کار دیگر آن کاتالیز کردن واکنش های شیمیایی برای تولید الیاف آکرلیک در صنعت نساجی شیمیایی می باشد. |
209 |
83 |
Bi |
بیسموت |
|
این عنصر فوق العاده رادیواکتیو است، تا حدی که حتی مقدار ناچیز آن حرارت قابل ملاحظه ای را آزاد می سازد. استفاده آن در رآکتورهای هسته ای است. |
209 |
84 |
Po |
پلونیم |
|
ایزوتوپ 211 این عنصر در پزشکی کاربرد دارد که در غده تیروئید متمرکز می شود و با اشعه ایکس قابل شناسایی است. |
210-211 |
85 |
At |
استاتین |
|
اصلی ترین کاربرد تجاری آن در پرتو درمانی است. |
222 |
86 |
Rn |
رادون |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
223 |
87 |
Fr |
فرانسیم |
|
در گذشته، قبل از این که خطرات پرتوزائی کاملا" شناخته شوند، از رادیم در رنگ های درخشان استفاده می شد. تماس متناوب با رادیم خطر پرتو زدگی و سرطان را در پی دارد. شگفت این که در پرتو درمانی برای درمان سرطان ها از آن استفاده می شود. رادیم باعث کاهش یا حتی توقف فعالیت سلول های سرطانی در حال تقسیم می شود، اما برخی سلول های سالم بدن را نیز از بین می برد و به همین دلیل یک سری عوارض جانبی از قبیل اسهال، استفراغ و ریزش مو را در پی دارد. |
226 |
88 |
Ra |
رادیم |
|
کاربرد عملی آن در تولید نیروی ترموالکتریک(ایجاد جریان الکتریسیته با گرما) و به عنوان منبعی از الکترون ها می باشد. |
227 |
89 |
Ac |
اکتینیم |
|
اکسید توریم پودری سفیدرنگ است که در توری چراغ ها به کار می رود که با گرم شدن از خود نور ساطع می کند. توریم به عنوان منبعی از نیروی هسته ای به اورانیوم تبدیل می شود، زیرا این عنصر بلافاصله دچار شکافت هسته ای می شود. توریم در آلیاژهای خاص و نیز پرتو نگاری استفاده می شود. |
232 |
90 |
Th |
توریم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
231 |
91 |
Pa |
پروتاکتینیم |
|
به همراه پلوتونیم در بمب های اتمی و رآکتورهای هسته ای استفاده می شود. اورانیم ضعیف شده که مقدار کاهش یافته اورانیم235 می باشد در سرگلوله های ضد زرهی به کار می رود. از هر دو ایزوتوپ اورانیم در قدمت گذاری زمین شناختی استفاده می شود. |
238 |
92 |
U |
اورانیم |
|
کاربرد خاصی برای ان ذکر نشده است. این عنصر یک محصول جانبی در رآکتورهایی است که از اورانیم به عنوان میله های سوختی خود استفاده می کنند. |
237 |
93 |
Np |
نپتونیم |
|
ایزوتوپ 239 این عنصر را می توان شکافت و به این خاطر از آن به عنوان سوخت رآکتورهای هسته ای استفاده می شود. از کاربردهای نابجای پلوتونیم، در بمب های اتمی است. |
244 |
94 |
Pu |
پلوتونیم |
|
از این عنصر به عنوان یک منبع تولید پرتوهای گاما استفاده می شود. امرسیم241 یکی از اجزای تشکیل دهنده زنگ خطر دود نیزمی باشد. |
243 |
95 |
Am |
امرسیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
247 |
96 |
Cm |
کوریم |
|
در حال حاضر هیچ کاربردی ندارد. |
247 |
97 |
Bk |
برکلیم |
|
کالیفرنیم 252 به عنوان منبعی از نوترون ها و برای شکافت اجزا در آزمایش های تحقیقی مورد استفاده قرار می گیرد. در اکتشاف طلا، نقره و کانی های دارای نفت نیز به کار می رود. |
251 |
98 |
Cf |
کالیفرنیم |
|
در حال حاضر هیچ کاربردی ندارد. |
254 |
99 |
Es |
انشتینیم |
|
از آن جهت که تاکنون به مقدار جزئی تولید شده، هیچ کاربردی ندارد. |
257 |
100 |
Fm |
فرمیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
256 |
101 |
Md |
مندلیفیم(مندلیوم) |
|
هفت ایزوتوپ آن به مقدار ناچیز تولید شده اند که هیچ کاربرد شناخته شده ای ندارند. |
254 |
102 |
No |
نوبلیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
262 |
103 |
Lr |
لارنسیم(لورنسیم) |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
261 |
104 |
Rf |
رادرفوردیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
261 |
105 |
Db |
دابنیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
263 |
106 |
Sg |
سیبورگیم |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
264 |
107 |
Bh |
بوریم(بوهریم) |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
269 |
108 |
Hs |
هاسیم(هانیم) |
|
کاربردی برای آن ذکر نشده است. |
266 |
109 |
Mt |
مایتنریم |
|
منبع: کتاب جدول تناوبی عناصر(مندلیف)- جراد چشر- ترجمه میثم هدایت- انتشارات شباهنگ
تهیه و تدوین: جواد برومند دبیر علوم تجربی Bro.javad@yahoo.comایمیل: | ||||